<?xml version="1.0"?>
<rss version="2.0" xmlns:atom="http://www.w3.org/2005/Atom">
    <channel>
        <title><![CDATA[Jacqueline Blaak, Verbindend Wijzer]]></title>
        <description><![CDATA[Verbindend Wijzer duidt machts- en systeemdynamieken in complexe organisaties en brengt ze terug naar hun bedoeling. Zodat leiders strategisch kunnen handelen, transformatie daadwerkelijk plaatsvindt en organisaties congruent kunnen zijn in wie ze zeggen te zijn en hoe ze handelen.]]></description>
        <link>https://www.jacquelineblaak.nl</link>
        <atom:link href="https://www.jacquelineblaak.nlblog.rss" rel="self" type="application/rss+xml" />
        <language>nl-nl</language>
        <lastBuildDate>Fri, 06 Nov 2026 19:57:32 +0000</lastBuildDate>                
            <item>
                                <title><![CDATA[Het recht op onderwijs op BES eilanden begint met nabijheid en de moed om anders te kijken]]></title>
                                <description><![CDATA[<p>Bij de Onderwijsraad stelde ik één vraag: hoe worden aanbevelingen voor Caribisch Nederland werkelijkheid? Kreeg ik antwoord? Lees verder.</p><br /><p><br><span style="font-weight: bold;">23 mei 2026</span><br>Al mijn hele werkzame leven ben ik vanuit verschillende rollen betrokken bij onderwijsontwikkeling, samenwerking en verandering. Steeds opnieuw zie ik hoe waardevol het is wanneer mensen, organisaties en systemen niet alleen hun eigen deel verbeteren, maar samen leren kijken naar het geheel, want juist daar ontstaat beweging. Niet door nóg meer op het bord van individuele professionals te leggen. Niet door scholen alleen verantwoordelijk te maken voor maatschappelijke vraagstukken. Maar door samen te onderzoeken, betekenis te geven en te bouwen aan de voorwaarden waarin recht op en goed onderwijs, goed bestuur en duurzame ontwikkeling kunnen ontstaan.</p><p>Gisteren werd dat voor mij weer eens heel concreet.</p><p><span style="font-weight: bold;">Waar advies van Onderwijsraad en eilandrealiteit elkaar ontmoeten</span></p><p>Samen met collega Evelien was ik voor het eerst bij de Onderwijsraad in Den Haag. We waren uitgenodigd omdat wij één van de organisaties zijn geweest die geconsulteerd zijn voor het onderzoek Onderwijs in Caribisch Nederland. Een onderzoek naar de werking van het Nederlandse onderwijssysteem op Bonaire, Saba en Sint Eustatius, ruim vijftien jaar nadat het onderwijs op deze eilanden onderdeel werd van dat systeem. Een opdracht van de minister van OCW aan de Onderwijsraad.</p><p><span style="font-weight: bold;">Voorbij de reflex: wat laat het proces zien?</span></p><p>Na een publicatie zijn we als mens vaak geneigd direct te reageren en reflecteren op de inhoud. Ik ook. We zoeken naar waar we het mee eens of oneens zijn, welke aanbevelingen ontbreken, welke conclusies raken of juist wringen. Daarmee verliezen we soms iets belangrijks uit het oog: het proces waarlangs zo’n rapport tot stand komt, want goed onderwijs ontstaat niet alleen uit brede analyses en de juiste conclusies en aanbevelingen op papier. Het ontstaat ook uit de manier waarop verschillende perspectieven wel of niet worden gehoord, hoe partijen geconsulteerd zijn, wie meeweegt in het kiezen van thema's en hoeveel ruimte er is voor samen nadenken over hoe nu verder?</p><p>Dat betekent niet dat kritische reacties op de inhoud niet belangrijk zijn. Integendeel. Juist de kritische geluiden over taal, rechtvaardigheid en de koloniale doorwerking binnen het systeem voegen iets wezenlijks toe aan het gesprek. Maar wanneer we alleen blijven hangen in de inhoudelijke tegenstelling, reflecties op de publicatie, bestaat het risico dat het gesprek opnieuw versmalt tot losse standpunten, meningen, perspectieven in plaats van een gezamenlijk ontwerpactie naar wat werkelijk nodig is.</p><p>De Onderwijsraad onderzoekt niet zomaar alles wat relevant is, maar wat de minister vraagt. De onderwijsraad is niet de partij die realiseert wat ze adviseert. En opdracht van de minister is bepalend voor de reikwijdte van het advies. Als de vraag luidt: wat is er op de BES eilanden nodig om binnen het Nederlandse onderwijssysteem goed onderwijs op de eilanden te realiseren? dan kan de raad niet zomaar het hele systeem zelf als uitgangspunt verlaten. Daar ontstaat de spanning. De raad laat zien waar het huidige systeem tekortschiet, terwijl sommige betrokkenen zeggen, misschien ís dat systeem zelf het probleem.</p><p><span style="font-weight: bold;">De aanbevelingen liggen er. Maar wie organiseert de beweging?</span></p><p>Ik liep naar binnen met één vraag. Hoe gaan deze aanbevelingen gerealiseerd worden en door wie? Is er een strategie? Uit ervaring weet ik dat is waar het vaak op vast kan gaan lopen. De eerste beweging is begonnen bij de minister die een vraag stelde en de onderwijsraad die met een advies is gekomen, maar hoe nu verder?</p><p>Na de toelichting van de Onderwijsraad, stelden aanwezigen vragen en kregen de ondersteunende organisaties ruimte om aan te geven wat zij konden bijdragen aan het realiseren van de aanbevelingen. Een mooi begin, maar het mist nog iets. De organisaties op het eiland zelf. De aanbevelingen en conclusies zijn, ook al zijn er punten voor verbetering, door een doordacht proces tot stand gekomen. Door literatuuronderzoek, analyse van beleid en wetgeving, en ruim 360 gesprekken met betrokken in en rond het onderwijs. Eilandelijke commissie hebben meegedacht over prioritering van de belangrijkste en urgentste thema's. Het advies is aangeboden door de Onderwijsraad aan de Eerste Kamer er zijn vragen gesteld en er is toelichting gegeven. En nu is het wachten op de beleidsreactie van de minister.</p><p><span style="font-weight: bold;">Consultatie is nog geen gedeeld eigenaarschap</span></p><p>Wachten op de beleidsreactie van de minister kan de indruk wekken, dat de realisatie van de aanbevelingen bij het ministerie wordt belegd. Alsof de werkelijke executiekracht pas ontstaat op het moment dat het ministerie richting geeft. De consultaties, gesprekken en aanbevelingen zijn waardevol. Maar consultatie betekent nog niet automatisch co-creatie en gedeeld eigenaarschap. Uiteindelijk beslist de minister welke aanbevelingen worden vertaald naar beleid en is het aan de uitvoerders hier vorm aan te geven. Top-down beleid op basis van input uit het veld. Logisch én er mist iets.</p><p>Wat gebeurt er wanneer de werkelijkheid van Bonaire, Saba en Sint Eustatius opnieuw wordt vertaald naar beleidskaders die vanuit Europees Nederlandse bril logisch lijken, maar op de eilanden blijven wringen?<br>Wat gebeurt er wanneer de mensen die het onderwijs dagelijks realiseren en mogelijk maken vooral worden meegenomen in het ophalen van perspectieven, maar minder in het gezamenlijk vormgeven en vertaling naar beleidskaders en uitvoering van de veranderingen?<br>Bij wie ligt eigenlijk het co creatie proces van gezamenlijke betekenisgeving, ontwerp , beleidsvorming en realisatie? Hoort dat bij een ministerie? Bij de eilandbesturen? Bij scholen en professionals? Bij ondersteuningsorganisaties? Of vraagt dit juist om een andere vorm van samenwerking waarin beleid, praktijk en gemeenschap samen optrekken?</p><p>Ik geloof in dat laatste.</p><p><span style="font-weight: bold;">Wat als kleinschaligheid juist de kracht is</span></p><p>Goed onderwijs op de eilanden lukt nu vaak dankzij de enorme inzet van individuele leraren en schoolleiders maar goed onderwijs mag niet afhankelijk zijn van individuele inzet alleen volgens de aanbevelingen van de Onderwijsraad. Precies. En toch is dat wat er steeds opnieuw gebeurt, daarom is het goed dat er aandacht voor is. En het zette mij aan het denken........ ik neem je mee in mijn gedachten.</p><p>Als je kijkt naar de mediaberichten en onderzoeken over onderwijs in Europees Nederland dan is het dominante verhaal er één van vastlopen en sterk dalende onderwijskwaliteit en is het recht op onderwijs voor een toenemend aantal kinderen (70.000 om precies te zijn) niet meer vanzelfsprekend. In Europees Nederland maken we ons zorgen over het realiseren van inclusief onderwijs, terwijl op de BES eilanden een norm is.</p><p>Het bijzondere is dat het op BES eilanden en in het bijzonder Bonaire wél lukt om de onderwijskwaliteit te laten toenemen, inclusief onderwijs te bieden, ondanks randvoorwaarden die niet op orde zijn, bekeken vanuit een Europees Nederlands perspectief. Dankzij individuele inzet, dankzij veerkracht, wendbaarheid en een steeds sterker worden lerend ecosysteem, lukt het.</p><p><span style="font-weight: bold;">Hoe kan dat?</span></p><p>Op de BES eilanden kennen leraren en schoolleiders de kinderen, de ouders, de gemeenschap, niet als abstracte doelgroep maar als mensen om wie ze persoonlijk en professioneel geven en mee in verbinding staan. Relationeel, familie van familie. Ze zijn zelf onderdeel van het ecosysteem. Kleinschaligheid, wat het rapport terecht als uitdaging benoemt, is tegelijkertijd de reden waarom het lukt om de kwaliteit van het onderwijs te versterken, inclusiever onderwijs te bieden en recht op onderwijs te organiseren. Beslissingen worden dicht bij de werkelijkheid gemaakt. Er is minder afstand tussen wie het besluit neemt en wie het uitvoert. Contact met rijks-en overheidsambtenaren verloopt vaak via mobiele nummers en whats app, of gewoon aan tafel met een klas water en citroen, geen ingewikkelde contactformulieren via websites. Dan is kleinschaligheid geen probleem, maar een voorwaarde voor recht op goed onderwijs. Laten we daar ook oog voor voor houden en ervoor zorgen dat we dat niet kwijtraken. Het recht op onderwijs en de kwaliteit van onderwijs zijn beide belangrijk. Het is de kunst om het recht op goed onderwijs te waarborgen, zonder de kracht van kleinschaligheid weg te organiseren of te gebruiken als excuus geen leermiddelen te ontwikkelen, omdat dit te kostbaar is. Het kan echt anders.</p><p>Het risico is dat we, in het streven naar kwaliteit, schaalbaarheid en een passen in een bestaand onderwijssysteem, precies dat verliezen wat op de eilanden de kracht van goed onderwijs vormt. Kleinschaligheid. Wat als we daar eens anders naar kijken?</p><p><span style="font-weight: bold;">Van wachten op beleidsrichting naar actiegericht ontwerp</span></p><p>De volgende stap ligt, voor mij, niet alleen in een beleidsrichting en de uitvoering daarvan. Maar ook maar in ook in het formuleren van een ontwerpvraag. Ja, het gaat in gesprek, in het debat, door de staatkundige verandering, over hoe de eilanden passen binnen een bestaand onderwijssysteem, maar hoort ook te gaan over de moed en het lef om dat systeem opnieuw te doordenken vanuit de werkelijkheid van de eilanden. Dat vraagt om lef en samenwerkingen die niet vanzelfsprekend zijn. Om durven zien dat taal, cultuur, schaal, gemeenschap, gelijkwaardigheid, rechtvaardigheid geen randvoorwaarden zijn, maar het vertrekpunt voor goed onderwijs en recht op onderwijs. Het recht op onderwijs begint bij de bereidheid om anders te kijken en anders samen te werken.</p><p><span style="font-weight: bold;">Geen antwoord wel een uitnodiging</span></p><p>En of ik antwoord heb op mijn oorspronkelijke vraag? Nog niet helemaal. Ons is gevraagd hoe wij als organisatie kunnen bijdragen. Wij kunnen bijdragen maar dat gaat verder dan consultatie, dat begint met de uitnodiging om in dialoog te gaan, de rest volgt.</p><p><span style="font-weight: bold;">#onderwijs #BES eilanden #Onderwijsraad.</span></p>]]></description>
                                <pubDate>Sat, 06 Jun 2026 11:37:14 +0000</pubDate>
                                <guid>https://www.jacquelineblaak.nl/b/het-recht-op-onderwijs-op-bes-eilanden-begint-met-nabijheid-en-de-moed-om-anders-te-kijken</guid>
                                <link>https://www.jacquelineblaak.nl/b/het-recht-op-onderwijs-op-bes-eilanden-begint-met-nabijheid-en-de-moed-om-anders-te-kijken</link>
                            </item>                
            <item>
                                <title><![CDATA[Wind onder de vleugels van een nieuw begrip]]></title>
                                <description><![CDATA[<p><span style="font-style: italic;">Van ouderbetrokkenheid naar ontmoeting: een verkenning van Parentagogiek voorbij het kind</span></p><br /><p>Drie maanden geleden had nog nooit iemand gehoord van het woord Parentagogiek.</p><p>Dat kon ook niet, want het bestond nog niet. Vandaag geeft zelfs Google antwoord wanneer je vraagt wat het is. Probeer maar eens.</p><p>Er zit geen marketingcampagne achter. Geen communicatiebureau of zorgvuldig uitgedachte positioneringsstrategie.</p><p>Wel een vader, Peter de Vries, en zijn dochter Naomi de Vries. Hij is lector, met ervaring als leraar uit het speciaal basisonderwijs en een enorme leerhonger naar het duiden van de relatie tussen ouders en professionals en zij net afgestudeerd Sociaal Werker met diezelfde leerhonger.</p><p>Samen gaven zij taal aan iets wat zij in hun werk, studie, onderzoek en ervaring steeds opnieuw tegenkwamen. Zij zochten naar een noodzakelijke aanvulling op de reguliere pedagogiek. Dat is niet omdat ze vinden dat de pedagogiek in het werken met kinderen tekortschiet, maar omdat de ontwikkeling van kinderen nooit uitsluitend plaatsvindt binnen de relatie tussen opvoeder en kind.</p><p> </p><p><span style="font-weight: bold;">Kinderen groeien op in een netwerk van relaties.</span></p><p> </p><p>Ouders, school, kinderopvang, sportverenigingen, hulpverlening en talloze anderen dragen bij aan hun vorming, aan het leerproces, de ontwikkeling en het welzijn.</p><p>Voor die werkelijkheid ontbrak een woord. Nu is dat woord er.  Parentagogiek.</p><p>Toen ik hun manifest las, gebeurde er iets bij mij. Ik ken Peter al heel lang, hebben samen al meerdere bewegingen op gang gebracht en wat ik het mooiste vond was, dat hij zichzelf en zijn eigen werk continu bevraagt en verder ontwikkelt. Die lerende, onderzoekende en creërende houding is wat ons bindt.</p><p>Ik las het bericht en dat ; Geniaal bedacht!</p><p>Eindelijk een woord dat benoemt en zichtbaar maakt, wat velen al voelen, al die tijd al aanwezig was, maar niemand echt goed kon duiden.</p><p> </p><p><span style="font-weight: bold;">Wanneer een woord zijn mensen vindt</span></p><p> </p><p>Ik geloof dat sommige woorden hun tijd nodig hebben, om gevonden te worden door de mensen die erop zaten te wachten. Dat was wat Parentagogiek bij mij deed.</p><p>Ik herkende onmiddellijk de potentie ervan. Als uitnodiging, als een nieuwe taal om te spreken over iets wat in onderwijs, opvang en opvoeding vaak wordt gevoeld, maar zelden expliciet wordt onderzocht of bevraagd.</p><p>Vanaf het eerste moment geloof ik dat Parentagogiek een ontwikkeling op gang kan brengen die uiteindelijk onomkeerbaar is, omdat het een werkelijkheid zichtbaar maakt die om aandacht vraagt.</p><p>Een werkelijkheid waarin relaties minstens zo bepalend zijn als methoden.</p><p>Waarin ontmoeting minstens zo belangrijk is als interventie.Waarin mensen verlangen naar erkenning voordat zij openstaan voor samenwerking.</p><p> </p><p><span style="font-weight: bold;">Het verschil tussen bedenken en verder brengen</span></p><p> </p><p>Ik heb het woord Parentagogiek niet bedacht. Dat auteurschap ligt terecht bij Peter en Naomi de Vries.</p><p>Maar ik heb het begrip wel geadopteerd.</p><p>En dat woord kies ik bewust, want woorden, definities of ideeën ontwikkelen zich niet alleen dankzij de mensen die ze bedenken.</p><p>Ze ontwikkelen zich ook dankzij de mensen die ze oppakken en ze bewust verder brengen.</p><p>Mensen die verbindingen leggen, die nieuwe vragen stellen, die het begrip meenemen naar andere contexten.</p><p>Die onderzoeken welke betekenis en inhoud er nog meer in verborgen ligt.</p><p>Dat is ook de rol die ik heel bewust vervul. Daarom werk ik samen met Peter en Naomi, te helpen verbindingen te leggen tussen professionele werelden, perspectieven en mensen, waardoor een idee groter wordt dan de oorspronkelijke formulering.</p><p>Door er wind onder te geven.</p><p> </p><p><span style="font-weight: bold;">Parentagogiek voorbij het kind</span></p><p>Doordat ik Parentagogiek ben gaan onderzoeken, kwam ik ook een zorgethicus tegen, ze stelde vragen en gaf een voorbeeld waarom Parentagogiek voor haar voorbij het kind gaat . In de vragen neem ik je mee;</p><p>Wat gebeurt er wanneer ouders en professionals elkaar niet alleen ontmoeten omdat zij verbonden zijn aan hetzelfde kind?<br>Wat gebeurt er wanneer zij elkaar ontmoeten omdat zij nieuwsgierig zijn naar wie de ander is?<br>Omdat zij iets herkennen in elkaars verantwoordelijkheid, hoop, twijfel en zorg? Omdat zij elkaar eerst als mens zien?</p><p>Misschien ligt daar wel een nieuwe laag van Parentagogiek. Een Parentagogiek niet zonder het kind, maar wel voorbij het kind. Voorbij aan de gedachte dat de relatie tussen professional en ouder uitsluitend kan bestaan omwille van het kind. Veel gesprekken over ouders en onderwijs vertrekken vanuit een vanzelfsprekend uitgangspunt:</p><p>De relatie tussen ouders en school doet ertoe vanwege het kind. Dat klinkt logisch en is waar. Maar wat gebeurt er wanneer dat het enige vertrekpunt blijft?</p><p>Dan ontstaat het risico dat ouders vooral worden benaderd vanuit hun functie. Als partner, mede-opvoeder informatiebron en als schakel in de ontwikkeling van het kind, maar bijna nooit als mens.</p><p>Het voorbeeld dat ze me gaf.</p><p><span style="font-style: italic;">Een tijdje geleden kreeg haar oudste zoon een vriendin. Ze waren allebei nog geen zeventien.</span></p><p><span style="font-style: italic;">Op een gegeven moment wilden haar ouders haar en haar man ontmoeten.</span></p><p><span style="font-style: italic;">Dat was niet omdat er iets aan de hand was of omdat er afspraken gemaakt moesten worden.</span></p><p><span style="font-style: italic;">Er was ook geen probleem dat opgelost moest worden. </span><span style="font-style: italic;">Ze wilden gewoon weten wie ze waren.</span></p><p><span style="font-style: italic;">Dit voorbeeld bleef bij me, juist omdat het zo eenvoudig was. </span><span style="font-style: italic;">Er lag geen agenda onder.</span></p><p><span style="font-style: italic;">Geen doel, interventie en ook geen opbrengst.</span></p><p><span style="font-style: italic;">Alleen de stille erkenning: onze kinderen zijn met elkaar verbonden geraakt, dus raken onze levens elkaar ook.</span></p><p><span style="font-style: italic;">Dat is wat ik bedoel met Parentagogiek voorbij het kind, het gaat over ontmoeten. De ouder zien als mede-mens, zodat je elkaar niet gaat benaderen vanuit een functie maar als mens. Niet; wat heb ik van jou nodig?</span></p><p><span style="font-style: italic;">Maar: wie ben jij, nu onze werelden door het kind elkaar raken?</span></p><p>In het onderwijs ben ik ook gewend geraakt om de ontmoeting met ouders te legitimeren vanuit het kind. Dat is begrijpelijk. Maar ik heb zelf ervaren dat er pas werkelijk ruimte ontstaat wanneer de relatie niet onmiddellijk iets hoeft op te leveren.Wanneer ouders en professionals elkaar niet eerst ontmoeten als rol, maar als mens.</p><p> </p><p><span style="font-weight: bold;">Par</span><span style="font-weight: bold;">entagogiek voorbij het vakgebied</span></p><p> </p><p>Peter en Naomi willen Parentagogiek ontwikkelen tot een nieuw vak voor de samenwerking met ouders. Ontwikkelt in en door opleidingen zelf. Lees ook op de website</p><p>Een stap voorbij ouderbetrokkenheid. Een stap voorbij educatief partnerschap</p><p>En het mag ont-wikkelt worden, tot iets waarvan we nu nog niet weten wat zich dan ontvouwt, beloofden ze mij.</p><p> </p><p><span style="font-weight: bold;">Een zwerm die Parentagogiek ont-wikkelt.</span></p><p> </p><p>Hoe meer ik hierover nadenk, hoe meer ik besef dat ideeën zich anders ontwikkelen dan gebouwen. Gebouwen worden afgemaakt. Ideeën niet. Gebouwen hebben eigenaren. Ideeën hebben deelnemers, ontwikkelaars en ont-wikkelaars.</p><p>Begrippen krijgen werkelijk betekenis, inhoud en doelen, doordat steeds meer mensen uit verschillende werk-en leefwerelden zich ermee verbinden.</p><p>Doordat zij nieuwe vragen stellen en toevoegen. Nieuwe én bestaande ervaringen, perspectieven en toepassingen. Dat is de logica van een zwerm en het diepe geloof dat er potentie in zit.</p><p>Een zwerm onderzoekt wat mogelijk wordt. Misschien is dat uiteindelijk ook hoe begrippen duiding krijgen en een toepassing gaan krijgen en een eeuw of meer kunnen overleven. Zoals pedagogiek.</p><p>Dat komt doordat niemand ze bezit, niemand controleert of stuurt, vast wil houden, wil beschermen, maar doordat voldoende mensen zich geroepen voelen om er continu betekenis aan te blijven geven.</p><p>Ik vermoed dat Parentagogiek zo’n begrip wordt. Het is niet af, het staat niet vast maar het beweegt. Hoe het zich ont-wikkelt weet niemand, dát het zich ontwikkelt begrijpt iedereen.</p><p>Het niet weten is het mooiste wat een nieuw begrip kan overkomen.</p><p>Dat het niet alleen wordt onthouden. Maar ook betekenis krijgt en uiteindelijk richting kan geven aan ouders en professionals om elkaar te ontmoeten, zodat escalatie en agressie naar de achtergronden verdwijnen.</p><p>Ik blijf het wind onder vleugels geven en hoop dat velen dat met me gaan doen, zodat het niet stilvalt maar gaat beklijven en blijven.</p><p>Wil je het ook wind onder de vleugels geven? Sluit je aan bij de Linkedin groep die ik aangemaakt heb: https://www.linkedin.com/groups/17886010, zie ik je daar?</p><p>Verbindend worden we wijzer.</p><p>Jacqueline Blaak  Verbindend Wijzer.</p>]]></description>
                                <pubDate>Sat, 30 May 2026 11:49:32 +0000</pubDate>
                                <guid>https://www.jacquelineblaak.nl/b/wind-onder-de-vleugels-van-een-nieuw-begrip</guid>
                                <link>https://www.jacquelineblaak.nl/b/wind-onder-de-vleugels-van-een-nieuw-begrip</link>
                            </item>
     </channel>
</rss>