Wind onder de vleugels van een nieuw begrip

Van ouderbetrokkenheid naar ontmoeting: een verkenning van Parentagogiek voorbij het kind

Drie maanden geleden had nog nooit iemand gehoord van het woord Parentagogiek.

Dat kon ook niet, want het bestond nog niet. Vandaag geeft zelfs Google antwoord wanneer je vraagt wat het is. Probeer maar eens.

Er zit geen marketingcampagne achter. Geen communicatiebureau of zorgvuldig uitgedachte positioneringsstrategie.

Wel een vader, Peter de Vries, en zijn dochter Naomi de Vries. Hij is lector, met ervaring als leraar uit het speciaal basisonderwijs en een enorme leerhonger naar het duiden van de relatie tussen ouders en professionals en zij net afgestudeerd Sociaal Werker met diezelfde leerhonger.

Samen gaven zij taal aan iets wat zij in hun werk, studie, onderzoek en ervaring steeds opnieuw tegenkwamen. Zij zochten naar een noodzakelijke aanvulling op de reguliere pedagogiek. Dat is niet omdat ze vinden dat de pedagogiek in het werken met kinderen tekortschiet, maar omdat de ontwikkeling van kinderen nooit uitsluitend plaatsvindt binnen de relatie tussen opvoeder en kind.

Kinderen groeien op in een netwerk van relaties.

Ouders, school, kinderopvang, sportverenigingen, hulpverlening en talloze anderen dragen bij aan hun vorming, aan het leerproces, de ontwikkeling en het welzijn.

Voor die werkelijkheid ontbrak een woord. Nu is dat woord er.  Parentagogiek.

Toen ik hun manifest las, gebeurde er iets bij mij. Ik ken Peter al heel lang, hebben samen al meerdere bewegingen op gang gebracht en wat ik het mooiste vond was, dat hij zichzelf en zijn eigen werk continu bevraagt en verder ontwikkelt. Die lerende, onderzoekende en creërende houding is wat ons bindt.

Ik las het bericht en dat ; Geniaal bedacht!

Eindelijk een woord dat benoemt en zichtbaar maakt, wat velen al voelen, al die tijd al aanwezig was, maar niemand echt goed kon duiden.

Wanneer een woord zijn mensen vindt

Ik geloof dat sommige woorden hun tijd nodig hebben, om gevonden te worden door de mensen die erop zaten te wachten. Dat was wat Parentagogiek bij mij deed.

Ik herkende onmiddellijk de potentie ervan. Als uitnodiging, als een nieuwe taal om te spreken over iets wat in onderwijs, opvang en opvoeding vaak wordt gevoeld, maar zelden expliciet wordt onderzocht of bevraagd.

Vanaf het eerste moment geloof ik dat Parentagogiek een ontwikkeling op gang kan brengen die uiteindelijk onomkeerbaar is, omdat het een werkelijkheid zichtbaar maakt die om aandacht vraagt.

Een werkelijkheid waarin relaties minstens zo bepalend zijn als methoden.

Waarin ontmoeting minstens zo belangrijk is als interventie.Waarin mensen verlangen naar erkenning voordat zij openstaan voor samenwerking.

Het verschil tussen bedenken en verder brengen

Ik heb het woord Parentagogiek niet bedacht. Dat auteurschap ligt terecht bij Peter en Naomi de Vries.

Maar ik heb het begrip wel geadopteerd.

En dat woord kies ik bewust, want woorden, definities of ideeën ontwikkelen zich niet alleen dankzij de mensen die ze bedenken.

Ze ontwikkelen zich ook dankzij de mensen die ze oppakken en ze bewust verder brengen.

Mensen die verbindingen leggen, die nieuwe vragen stellen, die het begrip meenemen naar andere contexten.

Die onderzoeken welke betekenis en inhoud er nog meer in verborgen ligt.

Dat is ook de rol die ik heel bewust vervul. Daarom werk ik samen met Peter en Naomi, te helpen verbindingen te leggen tussen professionele werelden, perspectieven en mensen, waardoor een idee groter wordt dan de oorspronkelijke formulering.

Door er wind onder te geven.

Parentagogiek voorbij het kind

Doordat ik Parentagogiek ben gaan onderzoeken, kwam ik ook een zorgethicus tegen, ze stelde vragen en gaf een voorbeeld waarom Parentagogiek voor haar voorbij het kind gaat . In de vragen neem ik je mee;

Wat gebeurt er wanneer ouders en professionals elkaar niet alleen ontmoeten omdat zij verbonden zijn aan hetzelfde kind?
Wat gebeurt er wanneer zij elkaar ontmoeten omdat zij nieuwsgierig zijn naar wie de ander is?
Omdat zij iets herkennen in elkaars verantwoordelijkheid, hoop, twijfel en zorg? Omdat zij elkaar eerst als mens zien?

Misschien ligt daar wel een nieuwe laag van Parentagogiek. Een Parentagogiek niet zonder het kind, maar wel voorbij het kind. Voorbij aan de gedachte dat de relatie tussen professional en ouder uitsluitend kan bestaan omwille van het kind. Veel gesprekken over ouders en onderwijs vertrekken vanuit een vanzelfsprekend uitgangspunt:

De relatie tussen ouders en school doet ertoe vanwege het kind. Dat klinkt logisch en is waar. Maar wat gebeurt er wanneer dat het enige vertrekpunt blijft?

Dan ontstaat het risico dat ouders vooral worden benaderd vanuit hun functie. Als partner, mede-opvoeder informatiebron en als schakel in de ontwikkeling van het kind, maar bijna nooit als mens.

Het voorbeeld dat ze me gaf.

Een tijdje geleden kreeg haar oudste zoon een vriendin. Ze waren allebei nog geen zeventien.

Op een gegeven moment wilden haar ouders haar en haar man ontmoeten.

Dat was niet omdat er iets aan de hand was of omdat er afspraken gemaakt moesten worden.

Er was ook geen probleem dat opgelost moest worden. Ze wilden gewoon weten wie ze waren.

Dit voorbeeld bleef bij me, juist omdat het zo eenvoudig was. Er lag geen agenda onder.

Geen doel, interventie en ook geen opbrengst.

Alleen de stille erkenning: onze kinderen zijn met elkaar verbonden geraakt, dus raken onze levens elkaar ook.

Dat is wat ik bedoel met Parentagogiek voorbij het kind, het gaat over ontmoeten. De ouder zien als mede-mens, zodat je elkaar niet gaat benaderen vanuit een functie maar als mens. Niet; wat heb ik van jou nodig?

Maar: wie ben jij, nu onze werelden door het kind elkaar raken?

In het onderwijs ben ik ook gewend geraakt om de ontmoeting met ouders te legitimeren vanuit het kind. Dat is begrijpelijk. Maar ik heb zelf ervaren dat er pas werkelijk ruimte ontstaat wanneer de relatie niet onmiddellijk iets hoeft op te leveren.Wanneer ouders en professionals elkaar niet eerst ontmoeten als rol, maar als mens.

Parentagogiek voorbij het vakgebied

Peter en Naomi willen Parentagogiek ontwikkelen tot een nieuw vak voor de samenwerking met ouders. Ontwikkelt in en door opleidingen zelf. Lees ook op de website

Een stap voorbij ouderbetrokkenheid. Een stap voorbij educatief partnerschap

En het mag ont-wikkelt worden, tot iets waarvan we nu nog niet weten wat zich dan ontvouwt, beloofden ze mij.

Een zwerm die Parentagogiek ont-wikkelt.

Hoe meer ik hierover nadenk, hoe meer ik besef dat ideeën zich anders ontwikkelen dan gebouwen. Gebouwen worden afgemaakt. Ideeën niet. Gebouwen hebben eigenaren. Ideeën hebben deelnemers, ontwikkelaars en ont-wikkelaars.

Begrippen krijgen werkelijk betekenis, inhoud en doelen, doordat steeds meer mensen uit verschillende werk-en leefwerelden zich ermee verbinden.

Doordat zij nieuwe vragen stellen en toevoegen. Nieuwe én bestaande ervaringen, perspectieven en toepassingen. Dat is de logica van een zwerm en het diepe geloof dat er potentie in zit.

Een zwerm onderzoekt wat mogelijk wordt. Misschien is dat uiteindelijk ook hoe begrippen duiding krijgen en een toepassing gaan krijgen en een eeuw of meer kunnen overleven. Zoals pedagogiek.

Dat komt doordat niemand ze bezit, niemand controleert of stuurt, vast wil houden, wil beschermen, maar doordat voldoende mensen zich geroepen voelen om er continu betekenis aan te blijven geven.

Ik vermoed dat Parentagogiek zo’n begrip wordt. Het is niet af, het staat niet vast maar het beweegt. Hoe het zich ont-wikkelt weet niemand, dát het zich ontwikkelt begrijpt iedereen.

Het niet weten is het mooiste wat een nieuw begrip kan overkomen.

Dat het niet alleen wordt onthouden. Maar ook betekenis krijgt en uiteindelijk richting kan geven aan ouders en professionals om elkaar te ontmoeten, zodat escalatie en agressie naar de achtergronden verdwijnen.

Ik blijf het wind onder vleugels geven en hoop dat velen dat met me gaan doen, zodat het niet stilvalt maar gaat beklijven en blijven.

Wil je het ook wind onder de vleugels geven? Sluit je aan bij de Linkedin groep die ik aangemaakt heb: https://www.linkedin.com/groups/17886010, zie ik je daar?

Verbindend worden we wijzer.

Jacqueline Blaak  Verbindend Wijzer.